PB-041

Đề xuất

Xây dựng một ứng dụng trên điện thoại (có thể tích hợp sẵn vào app MobiFone hoặc app ngân hàng, app Bộ Công an) sử dụng AI phân tích dữ liệu từ các vụ án, danh sách số/website/tài khoản vi phạm, kết hợp dữ liệu do người dân báo cáo (crowdsourcing). Khi người dân nhận cuộc gọi, tin nhắn, hoặc chuẩn bị chuyển khoản, ứng dụng sẽ cảnh báo tự động nếu phát hiện dấu hiệu đáng ngờ (VD: số điện thoại nằm trong danh sách đen, tài khoản ngân hàng từng bị tố cáo…). Ngoài cảnh báo, ứng dụng còn cung cấp công cụ tra cứu, hướng dẫn phòng chống lừa đảo, kết nối nhanh với tổng đài hỗ trợ hoặc cơ quan công an.

Đối tượng

Người dân thuộc mọi tầng lớp, đặc biệt là nhóm yếu thế (người cao tuổi, người thu nhập thấp, người không quen dùng công nghệ). Các tổ chức, doanh nghiệp bị mạo danh, gây tổn hại uy tín. Cơ quan công an, ngân hàng, nhà mạng phải tốn nhiều nguồn lực điều tra, xử lý hậu quả.

Tác động

Nếu không hành động kịp thời, lừa đảo số sẽ bào mòn niềm tin xã hội, gây thiệt hại kinh tế lớn, tạo tâm lý sợ hãi khi giao dịch online, cản trở tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Một hệ thống cảnh báo sớm có thể giúp giảm thiểu hàng nghìn vụ lừa đảo mỗi năm, bảo vệ hàng triệu người dân khỏi mất mát tài chính và thông tin.

Thời điểm, Bối cảnh

Trong bối cảnh số hóa mạnh mẽ, người dân thường xuyên giao dịch qua điện thoại, tin nhắn SMS, app ngân hàng, mạng xã hội. Các vụ lừa đảo không chỉ diễn ra ở thành phố lớn mà lan ra cả nông thôn, miền núi, đặc biệt nhắm vào người già, phụ nữ nội trợ, sinh viên, người lao động ít hiểu biết về an ninh mạng.

Thực trạng

Tội phạm lừa đảo công nghệ cao đang gia tăng mạnh tại Việt Nam, với thủ đoạn ngày càng tinh vi như giả mạo số điện thoại ngân hàng, tin nhắn thương hiệu, website giả mạo, hoặc yêu cầu chuyển khoản qua tài khoản mạo danh. Nhiều người dân không đủ kiến thức nhận diện đã trở thành nạn nhân, mất tiền, mất thông tin cá nhân